Specyfika ochrony warzyw gruntowych
Podstawowe zasady ochrony warzyw przed chorobami i szkodnikami są w ogólnym zarysie podobne do tych, które stosuje się w ochronie innych roślin ogrodniczych lub rolniczych. Jeżeli jednak przeanalizuje się problem bardziej szczegółowo, można łatwo przekonać się o tym, że ochrona warzyw gruntowych różni się pod niektórymi względami od ochrony innych roślin uprawianych w polu lub w szklarniach, tunelach foliowych i inspektach. Przystępując do uprawy warzyw gruntowych należy sobie zdawać sprawę z tego, że tylko całkowicie zdrowe, nie uszkodzone, dobrze wykształcone, estetycznie wyglądające warzywa znajdą nabywcę i przyniosą odpowiedni dochód. Nawet nieduże plamy, deformacje ! inne zmiany chorobowe oraz uszkodzenia pozbawiają niekiedy warzywa częściowo lub całkowicie wartości handlowej, zwłaszcza jako surowca dla przemysłu konserwowego. Wynika stąd potrzeba /nacznie większego uczulenia ogrodnika na problem chorób i szkodników warzyw, niż to jest potrzebne w innych gałęziach produkcji roślinnej.
Kolejnym momentem decydującym o specyfice ochrony warzyw gruntowych jest uprawianie przez ogrodnika dużej liczby gatunków roślin, atakowanych przez równie liczne i zróżnicowane z punktu widzenia etiologii i zwalczania choroby i szkodniki. Dlatego podstawą skutecznej ochrony warzyw gruntowych powinna być odpowiednio szeroka i solidna wiedza ogrodnika, daleko szersza niż to jest konieczne w rolnictwie lub leśnictwie. Ogrodnik zajmujący się uprawą warzyw musi znać zarówno metody i warunki uprawy oraz pielęgnacji poszczególnych gatunków roślin, jak również objawy chorobowe i uszkodzenia, aby mógł je wcześnie zauważyć na plantacji i podjąć z ich sprawcami skuteczną walkę. Wówczas gdy zdążą się one rozprzestrzenić do rozmiarów epidemii, opanowanie ich nawet przy dużych nakładach robocizny, materiałów i pieniędzy jest bardzo trudne, a niekiedy nawet niemożliwe. Większość znanych metod ! środków walki z chorobami - to metody i środki zapobiegające, o nie leczące rośliny, które już zachorowały.
Analizując specyfikę ochrony warzyw gruntowych trudno nie wspomnieć o jej dużym wpływie na ekonomikę gospodarstwa. Produkcja
ogrodnicza, a w jej obrębie również produkcja warzyw gruntowych, jest bardzo droga. Nakłady na jednostkę powierzchni produkcyjnej są bardzo wysokie, ale wysokie są także dochody. Dlatego straty z tytułu zaniedbań w ochronie roślin rzutują niewspółmiernie w większym stopniu na efekty ekonomiczne gospodarstwa, niż to ma miejsce w innych gałęziach produkcji roślinnej. Specyficzna dla warzywnictwa gruntowego jest uprawa roślin z rozsady. Od jakości rozsady i sposobu jej przygotowania zależy w dużym stopniu jakość i ilość plonu. Rozsada powinna być nie tylko dorodna, wolna od chorób i szkodników, ale także zahartowana, aby mogła przetrzymać odmienne i niejednokrotnie niekorzystne warunki w polu. Nie można także pominąć zagadnień będących konsekwencją stosowania na dużą skalę chemicznej walki z chorobami i szkodnikami warzyw. Ze stosowaniem środków chemicznych wiąże się w pierwszej kolejności sprawa ochrony zdrowia konsumenta. Pozostałości w warzywach preparatów ochrony roślin mogą spowodować bardzo przykre następstwa w postaci nagłych lub przewlekłych schorzeń, zwłaszcza gdy zważy się fakt, że duża ilość warzyw jest spożywana w stanie świeżym, często bezpośrednio po ich zebraniu. Wydaje się, że dostateczną gwarancją dla konsumenta warzyw powinny być okresy karencji, ustalone dla poszczególnych preparatów. Będzie tak jednak tylko wtedy, gdy ogrodnik prowadzący chemiczną walkę z chorobami i szkodnikami warzyw będzie ich sumiennie przestrzegał.
Pomocne w ograniczaniu ujemnych skutków używania pestycydów w warzywnictwie może być stosowanie lansowanej ostatnio integrowanej metody ochrony roślin. Polega ona na wykorzystywaniu w pierwszej kolejności wszystkich dostępnych metod niechomicznych, a gdy one okażą się niewystarczające, dopiero wtedy stosuje się
